Ի՞նչ է յատկացութիւնը եւ արդեօ՞ք սուրբգրային է:



Հարց. Ի՞նչ է յատկացութիւնը եւ արդեօ՞ք սուրբգրային է:

Պատասխան.
Յատկացութեան (դիսպենսացիա) տեսութիւնը աստուածաբանական համակարգ է, որն ունի երկու հիմնական բնորոշիչ: 1) Սուրբ Գրքի, յատկապէս աստուածաշնչեան մարգարէութեան հետեւողականօրէն բառացի մեկնութիւն: 2) Իսրայէլի եւ եկեղեցու տարբերակումը Աստուծոյ ծրագրում:

Յատկացութեան տեսութեան կողմնակիցները պնդում են, որ հերմենեւտիկայի իրենց սկզբունքը բառացի մեկնութիւնն է, որ նշանակում է ամէն բառի տալ այն իմաստը, որ ունի ամէնօրեայ գործածութեան մէջ: Խորհրդանիշները, պատկերաւոր խօսքը, տիպերը՝ այս բոլորը պարզօրէն թարգմանւում են այս մեթոդով, եւ սա բոլորովին չի հակասում բառացի մեկնութեանը: Նոյնիսկ խորհրդանիշներն ու պատկերաւոր ասոյթները բառացի իմաստ ունեն իրենց հիմքում:

Սա Սուրբ Գիրքը դիտարկելու լաւագոյն ձեւն է առնուազն երեք պատճառով: Առաջինը փիլիսոփայական պատճառն է. լեզուի նպատակն ինքնին պահանջում է բառացի մեկնութիւն: Աստուած լեզուն տուեց մարդու հետ հաղորդակցուելու համար: Երկրորդ պատճառը աստուածաշնչային է. Յիսուս Քրիստոսի վերաբերեալ հինկտակարանային իւրաքանչիւր մարգարէութիւն կատարուել է բառացիօրէն: Այսպէս. Յիսուսի ծնունդը, Յիսուսի ծառայութիւնը, Յիսուսի մահը, Յիսուոսի յարութիւնը՝ բոլորը եղան ճիշտ եւ ճիշտ այնպէս, ինչպէս կանխասել էր Հին Կտակարանը: Նոր Կտակարանում այս մարգարէութիւնների ոչ-բառացի կատարում գոյութիւն չունի: Սա զօրեղ փաստարկ է հօգուտ բառացի մեթոդի: Եթէ Սուրբ Գրքի սերտողութեան մէջ բառացի մեկնութիւն չլինի, ապա չի լինի նաեւ Սուրբ Գիրքը հասկանալու առարկայական չափանիշ: Ամէն ոք Աստուածաշունչը կմեկնի ըստ իր հայեցողութեան: Սուրբգրային մեկնութիւնը «Աստուածաշունչն ասում է...» խօսքի փոխարէն կվերածուի «այս հատուածն ինձ ասում է...» թէականութեան: Ցաւօք, սա արդէն իսկ դարձել է սուրբգրային մեկնութեան հիմնական մեթոդը:

Յատկացութենական աստուածաբանութիւնը սովորեցնում է, որ գոյութիւն ունի Աստուծոյ երկու տարբեր ժողովուրդ՝ Իսրայէլը եւ եկեղեցին: Այս տեսութեան ջատագովները համոզուած են, որ փրկութիւնը միշտ եղել է հաւատքով. Հին Կտակարանում՝ հաւատքով առ Աստուած, Նոր Կտակարանում՝ մասնաւորապէս հաւատքով առ Որդի Աստուած: Նրանք պնդում են, որ եկեղեցին չի փոխարինել Իսրայէլին Աաստուծոյ ծրագրում, եւ Իսրայէլին տրուած հինկտակարանային խոստումները չեն փոխանցուել եկեղեցուն: Այսինքն՝ Հին Կտակարանում Իսրայէլին տուած Աստուծոյ խոստումները (երկրի, բազում սերունդների, օրհութիւնների) ի վերջոյ կատարուելու են հազարամեայի ընթացքում, որի մասին ասւում է Յայտնութեան 20 գլխում: Ինչպէս որ Աստուած ներկայ դարաշրջանում իր ուշադրութիւնը կենտրոնացրել է եկեղեցու վրայ, այնպէս էլ ապագայում դարձեալ կենտրոնանալու է Իսրայէլի վրայ (Հռոմայեցիս 9-11):

Այս համակարգը որպէս հիմք ընդունելով՝ յատկացութենութեան ջատագովները Աստուածաշունչն ընկալում են ըստ եօթ յատկացութիւնների (դիսպենսացիա). անմեղութիւն (Ծննդոց 1.1–3.7), խղճմտանք (Ծննդոց 3.8–8.22), մարդկային կառավարութիւն (Ծննդոց 9.1–11.32), խոստում (Ծննդոց 12.1–Ելից19.25), օրէնք (Ելից 20.1–Գործք 2.4), շնորհ (Գործք 2.4–Յայտնութիւն 20.3) եւ հազարամեայ թագաւորութիւն (Յայտնութիւն 20.4-6): Կրկնենք. այս յատկացութիւնները փրկութեան ճանապարհներ չէն, այլ կերպը, որով Աստուած յարաբերւում է մարդու հետ: Յատկացութենութիւնը որպէս համակարգ յանգում է Քրիստոսի երկրորդ գալստեան նախահազարամեայ մեկնութեանը եւ յափշտակութեան, ընդհանուր առմամբ, նախանեղութեան մեկնութեանը: Ամփոփենք. սա աստուածաբանական մի համակարգ է, որ շեշտում է սուրբգրային մարգարէութեան բառացի մեկնութիւնը, յստակ տարբերակում է Իսրայէլը եւ եկեղեցին եւ Աստուածաշունչը «բաժանում» է ըստ տարբեր յատկացութիւնների:



Վերադառնալ հայերէն սկզբնաէջ


Ի՞նչ է յատկացութիւնը եւ արդեօ՞ք սուրբգրային է: