Ի՞նչ է համակարգուած աստուածաբանութիւնը:



Հարց. Ի՞նչ է համակարգուած աստուածաբանութիւնը:

Պատասխան.
«Համակարգուած»՝ նշանակում է ինչ-որ բան որոշակի համակարգի մէջ դրուած: Համակարգուած աստուածաբանութիւնը, հետեւաբար, աստուածաբանութեան բաժանումն է համակարգերի, որոնցից իւրաքանչիւրը բացատրում է աստուածաբանութեան տարբեր բնագաւառները: Օրինակ, Աստուածաշնչի շատ գրքերում տեղեկութիւն կայ հրեշտակների մասին: Որեւէ մէկ գիրք սպառիչ տեղեկութիւն չի տալիս հրեշտակների մասին: Համակարգուած աստուածաբանութիւնը Աստուածաշնչի բոլոր գրքերից քաղում է հրեշտակներին վերաբերող ամբողջ նիւթը եւ դասակարգում մի առանձին համակարգի մէջ, որ կոչւում է հրեշտակաբանութիւն: Ահա այս է համակարգուած աստուածաբանութիւնը՝ տեսակաւորել աստուածաշնչեան ուսուցումն ըստ համակարգերի:

Բուն աստուածաբանութիւնը` հայրաբանութիւնը (պատերոլոգիա) ուսմունքն է Հայր Աստուծոյ մասին: Քրիստոսաբանութիւնը (քրիստոլոգիա) ուսմունքն է Որդի Աստուծոյ՝ Տէր Յիսուս Քրիստոսի մասին: Հոգեխօսութիւնը (պնեւմատոլոգիա) ուսմունքն է Սուրբ Հոգի Աստուծոյ մասին: Մատենախօսութիւնը (բիբլիոլոգիա) ուսմունքն է Սուրբ Գրքի մասին: Փրկաբանութիւնը (սոտերիոլոգիա) ուսմունքն է փրկագործութեան մասին: Եկեղեցաբանութիւնը (էկլեզիոլոգիա) ուսմունքն է եկեղեցու մասին: Վախճանաբանութիւնը (էսխատոլոգիա) ուսմունքն է վերջին ժամանակների մասին: Հրեշտակաբանութիւնը (անգելոլոգիա), ինչպէս ասացինք, ուսմունքն է հրեշտակների մասին: Քրիստոնէական դիւաբանութիւնը (դեմոնոլոգիա) ուսմունքն է դեւերի մասին ըստ քրիստոնէական հայեցակարգի: Քրիստոնէական մարդաբանութիւնը (անթրոպոլոգիա) ուսմունքն է մարդկութեան մասին ըստ քրիստոնէական հայեցակարգի: Մեղսաբանութիւնը (համարտիոլոգիա) ուսմունքն է մեղքի, մեղսագործութեան մասին: Համակարգուած աստուածաբանութիւնն, այսպիսով, կարեւոր մի գործիք է՝ հասկանալու եւ սովորեցնելու Աստուածաշունչը դասդասուած ձեւով:

Ի լրումն համակարգուած աստուածաբանութեան՝ աստուածաբանութիւնը կարելի բաժանել այլ խմբերի եւս: Այսպէս. սուրբգրային աստուածաբանութիւնը Աստուածաշնչի որեւէ գրքի (կամ գրքերի), ուսումնասիրութիւնն է: Օրինակ՝ Յովհաննէսի Աւետարանը խիստ քրիստոսաբանական է, որովհետեւ շատ է անդրադառնում Քրիստոսի աստուածութեանը (Յովհաննէս 1.1, 14; 8.58; 10.30; 20.28): Պատմական աստուածաբանութիւնը ուսմունքն է վարդապետութիւնների, քրիստոնեայ եկեղեցու բազմադարեան պատմութեան մէջ դրանց զարգացման մասին: Դաւանաբանական աստուածաբանութիւնը ուսմունքն է քրիստոնէական տարբեր խմբերի դաւանանքի մասին, որոնք համակարգուած վարդապետութիւն ունեն. օրինակ՝ կալվինական աստուածաբանութիւն եւ այլն: Ժամանակակից աստուածաբանութիւնը ուսումնասիրում է այն վարդապետութիւնները, որ ի յայտ են եկել եւ զարգացել արդի ժամանակներում: Ընդսմին կարեւորը աստուածաբանութեան մեթոդը չէ, կարեւորը աստուածաբանութեան ուսումնասիրութեան առարկան է:



Վերադառնալ հայերէն սկզբնաէջ


Ի՞նչ է համակարգուած աստուածաբանութիւնը: