کتاب مقدس درباره شکل اداره کلیسا چه می گوید؟



سوال: کتاب مقدس درباره شکل اداره کلیسا چه می گوید؟

جواب:
خداوند در کلامش خیلی روشن می گوید که خواستش این است که کلیسایش روی زمین سازمان دهی و اداره شود. نخست اینکه، مسیح سَرِ کلیسا و اقتدار نهایی اش است (افسسیان 22:1؛ 15:4؛ کولسیان 18:1). دوم اینکه، کلیسای محلی می بایست خود مختار، و مستقل از هر گونه اقتدار یا کنترل خارجی باشد و این حق و آزادی را داشته باشد که بدون مداخله ی سلسله مراتب افراد یا سازمانها توسط خودش مدیریت و کنترل شود (تیطوس 5:1). سوم اینکه کلیسا باید توسط رهبریِ روحانی متشکل از دو منصب اصلی مشایخ و شماسان اداره شود.

«مشایخ» از زمان موسی به عنوان هیات رهبری در میان اسراییل بودند. ما می بینیم که آنها تصمیمات سیاسی می گرفتند (دوم سموئیل 3:5؛ دوم سموئیل 4:17، 15)، و پس از آن پادشاه را پند می دادند (اول پادشاهان 7:20)، و نماینده مردم در مسائل روحانی بودند (خروج 17:7؛ 1:24،9؛ اعداد 16:11، 24-25). ترجمه اولیه یونانی عهد عتیق، سپتواجنت (هفتادگان)، از واژه presbuteros برای «شیخ» استفاده کرد. این همان واژه یونانی است که در عهد جدید نیز «شیخ» ترجمه شده است.

عهد جدید بارها به مشایخی اشاره می کند که در نقش رهبری کلیسا خدمت می کردند (اعمال 23:14، 2:15، 17:20؛ تیطوس 5:1؛ یعقوب 14:5) و ظاهراً هر کلیسا بیش از یک شیخ داشته زیرا این واژه معمولاً به صورت جمع آمده است. تنها استنثنا مربوط به مواردی است که به دلایلی فقط یک شیخ برگزیده می شده (اول تیموتائوس 5:1، 19). در کلیسای اورشلیم، مشایخ در کنار رسولان بخشی از رهبری بودند (اعمال 2:15 - 4:16).

به نظر می رسد که جایگاه شیخ با جایگاه episkopos (ناظر یا اسقف) یکی بوده (اعمال 30:11؛ اول تیموتائوس 17:5). اصطلاح «شیخ» اشاره به شان این منصب دارد، درحالیکه اصطلاح «اسقف یا ناظر» اقتدار و وظایف این منصب را توصیف می کند (اول پطرس 25:2، 1:5-4). پولس در فیلیپیان 1:1 به اسقفان و شماسان درود می فرستد اما اشاره به مشایخ نمی کند که احتمالاً به این دلیل است که مشایخ همان اسقفها هستند. همچنین، اول تیموتائوس 2:3، 8 شرایط لازم برای اسقفان و شماسان را شرح می دهد اما اشاره ای به مشایخ نمی کند. به نظر می رسد که تیطوس 5:1-7 این دو را با هم یکی کرده است.

جایگاه «شماس» از واژه diakonos می آید که به معنی «از میانِ زمین» است و به عنوان رهبرِ خادم کلیسا است. با وجود اینکه شریط لازم برای جایگاه شماس از جهات بسیاری مشابه با مشایخ است اما شماسان متمایز از مشایخ هستند (اول تیموتائوس 8:3-13). شماسان، کلیسا را در نیازهایش یاری می رسانند که در فصل 6 اعمال ذکر شده است.

واژه poimen که «شبان» ترجمه شده، فقط یکبار در عهد جدید در اشاره به رهبر بشری کلیسا بکار رفته و در افسسیان 11:4 آمده است: «و اوست که بخشيد برخي را به‌‌عنوان رسول، برخي را به‌‌عنوان نبي، برخي را به‌‌عنوان مبشر، و برخي را به‌‌عنوان شبان و معلّم». بیشتر افراد، دو اصطلاح «شبانان» و «معلمان» را با هم تلفیق می کنند به طوریکه اشاره به یک جایگاه واحد یعنی شبان-معلم می کند. محتمل است که یک شبان-معلم، شبان روحانی یک کلیسای محلیِ بخصوص بوده.

از متن بالا به نظر می رسد که همیشه ائتلافی از مشایخ وجود داشته، اما این را نفی نمی کند که خدا به مشایخِ بخصوصی عطیه تعلیم را بدهد درحالیکه به دیگران عطیه مدیریت و دعا و ... بدهد (رومیان 3:12-8؛ افسسیان 11:4). و این را نیز نفی نمی کند که خدا آنها را به خدمتی فراخوانَد که از عطایایشان استفاده کنند (اعمال 1:13). از اینرو، ممکن است یک شیخ در جایگاه «شبان» ظاهر شود، دیگری با اعضا در تماس باشد چرا که عطیه شفقت دارد، درحالیکه شیخ دیگر مدیریت کند و جزئیات سازمانی را اداره کند. بسیاری از کلیساهایی که با هیات شبان و شماس سازمان دهی شده اند، وظایف گروه مشایخ را انجام می دهند و در بارِ خدمتی سهیم می شوند و در تصمیم گیری با هم عمل می کنند. همچنین تصمیم گیری ها در کتاب مقدس کاملاً به صورت جمعی و مشارکتی بوده. بنابراین، یک رهبرِ «دیکتاتور» که تصمیم گیری می کند (ولو شیخ باشد یا اسقف یا شبان) غیر کتاب مقدسی است (اعمال 23:1؛ 3:6،5؛ 22:15،30؛ دوم قرنتیان 19:8). بنابراین کلیسایی که با گروهی هدایت می شود که اهمیتی برای مشارکت مشایخ یا رهبران کلیسا در تصمیم گیری قائل نمی شود، نیز غیر کتاب مقدسی است

در مجموع، کتاب مقدس تعلیم می دهد که رهبری کلیسا شامل ائتلافی از مشایخ (اسقفها یا ناظران) در کنار گروهی از شماسان که کلیسا را خدمت می کنند، است. اما تضادی در این ائتلاف مشایخ وجود ندارد که یکی از آنان در نقش مهم «شبانی» خدمت کند. خدا برخی را به عنوان «شبان-معلم» می خواند (همانطور که در اعمال 13 برخی را به عنوان مبشر خوانده است) و آنان را به عنوان هدیه به کلیسا می دهد (افسسیان 11:4). از اینرو، کلیسا ممکن است تعداد زیادی شیخ داشته باشد اما همه مشایخ به خدمت در جایگاه شبانی خوانده نشوند. اما شیخی که شبان یا معلم نیز هست اقتدار بیشتری در تصمیم گیری نسبت به دیگر مشایخ ندارد.



بازگشت به خانۀ فارسی



کتاب مقدس درباره شکل اداره کلیسا چه می گوید؟