Pytanie
Czym jest prawo wyłączonego środka?
Odpowiedź
Biblia potwierdza istnienie prawdy absolutnej, kontrastując ze współczesnymi światopoglądami, takimi jak postmodernizm, które jej zaprzeczają. Na przykład prawda jest atrybutem Boga (Liczb 23:19; Rzymian 3:3-4), cechą Biblii (Psalm 119:160; Jana 17:17) i ucieleśnieniem osoby Jezusa Chrystusa (Jana 1:17; 14:6). Ocena twierdzeń o prawdzie jest niezbędna do określenia ich ważności, a zasady logiki oferują ramy, które służą temu celowi. Wśród tych reguł, prawo wyłączonego środka (LEM) jest fundamentalną zasadą historycznie przypisywaną greckiemu filozofowi Arystotelesowi. Prawo to stanowi, że zdanie oznajmujące - stwierdzenie, które twierdzi lub zaprzecza czemuś - jest albo prawdziwe, albo jego zaprzeczenie jest prawdziwe, eliminując w ten sposób trzecią opcję.
Aby zilustrować prawo wyłączonego środka, rozważmy stwierdzenie "słońce jest gorące", symbolizowane przez zmienną P. Prawo to mówi, że albo P jest prawdziwe, albo jego negacja jest prawdziwa, tj. "słońce nie jest gorące", symbolizowane przez zmienną ~P. (Symbol ~ jest nazywany "tyldą" i reprezentuje negację w logice). Wyrażenie wykluczony środek pochodzi od zasady, że nie ma pośredniego punktu między twierdzeniem prawdziwym a fałszywym, eliminując możliwość trzeciej opcji.
Dla większej jasności, w praktyce negacja tezy w przykładzie "słońce jest gorące" (P) niekoniecznie oznacza, że "słońce jest zimne". Podczas gdy zimno jest powszechnie uważane za przeciwieństwo gorąca, negacja tezy wskazuje jedynie, że słońce nie jest gorące (~P). Oznacza to, że słońce może mieć dowolną temperaturę inną niż gorąca, na przykład ciepłą.
Prawo wyłączonego środka może pomóc chrześcijanom zrozumieć i bronić nauk biblijnych. Na przykład w Ewangelii Jana 17:17 Jezus powiedział do Ojca: "Twoje słowo jest prawdą". Korzystając z prawa wyłączonego środka, Biblia jest albo prawdziwa, P, jak twierdził Jezus, albo nieprawdziwa, ~P. Prawo to ujawnia, że Pismo Święte nie może być jednocześnie prawdziwe i nieprawdziwe. Tak więc nie ma pośredniego punktu, w którym Biblia byłaby prawdziwa dla jednego czytelnika, ale nieprawdziwa dla innego.
Co więcej, prawo wyłączonego środka ma zastosowanie również do twierdzeń, które zaprzeczają jakiejś tezie. Na przykład Biblia twierdzi, że Bóg nie kłamie, co jest negacją (Tt 1:2). Zgodnie z prawem wyłączonego środka, ta teza - "Bóg nie kłamie" ~ P - jest albo prawdziwa, albo jej potwierdzenie - "Bóg kłamie" P - jest prawdziwe. Prawo to stanowi, że każde stwierdzenie deklaratywne, niezależnie od tego, czy jest sformułowane negatywnie czy pozytywnie, musi być albo prawdziwe, albo fałszywe, bez możliwości pośrecnich.
Prawo wyłączonego środka odnosi się nie tylko do bezpośrednich stwierdzeń, w których pojawia się twierdzenie, ale może być również wykorzystywane do oceny twierdzeń narracyjnych. Na przykład Ewangelie nauczają, że Jezus zmartwychwstał trzy dni po ukrzyżowaniu (np. Łk 24:2-8). W tym przypadku deklaratywna teza, że Jezus zmartwychwstał, P, może być tylko prawdziwa lub fałszywa. Jeśli P jest prawdziwe, to jego negacja, tj. "Jezus nie zmartwychwstał", ~P, jest fałszywa. Zgodnie z prawem, nie ma środkowej alternatywy między P i ~P.
Biblia zachęca wierzących do używania rozumu w kontekście ich wiary (np. Izajasza 1:18; Jakuba 3:17), czyniąc logikę cennym narzędziem do rozumienia, wyjaśniania i obrony własnych przekonań (np. 1 Piotra 3:15). Chociaż nie można podobać się Bogu bez wiary (Hebrajczyków 11:6), logika jest cennym narzędziem dla chrześcijan. Jezus jest tego przykładem, ponieważ często używał logiki do wyjaśniania wiary i zachęcania ludzi do podążania za Nim (np. Łk 14:28-32). W związku z tym prawo wyłączonego środka jest istotnym atutem chrześcijaństwa, ponieważ pomaga wierzącym formułować i analizować twierdzenia o prawdzie.
English
Czym jest prawo wyłączonego środka?