Punapa wanita pikantuk dados pandhita? Punapa ingkang kapangandikakaken dening Kitab Suci bab wanita ing paladosan?




Pitaken: Punapa wanita pikantuk dados pandhita? Punapa ingkang kapangandikakaken dening Kitab Suci bab wanita ing paladosan?

Wangsulan:
Mbokmanawi boten kathah bab ingkang dipun wicantenaken ing gereja sapunika katimbang bab wanita ingkang ngladosi minangka pandhita wonten ing paladosan. Minangka angsal-angsalipun, punika wigatos sanget kangge boten ningali bab punika kadosdene pria lawan wanita. Kathah wanita ingkang pitados bilih wanita boten samesthinipun ngladosi minangka pandhita lan bilih Kitab Suci paring watesan-watesan wonten ing paladosaning wanita – lan wonten para pria ingkang pitados bilih wanita saged ngladosi kadosdene pandhita lan bilih bonten wonten watesan-watesan wanita wonten ing paladosan. Punika sanes bab sovinisme/sifat patriot ingkang kalangkung-langkung utawi mbentenaken. Punika bab tafsiran sacara Kitab Suci.

1 Timotius 2:11-12 mratelakaken, “Wong wadon iku kudune jatmika lan nampanana piwulang kalawan mbangun turut. Wong wadon ora da wenangake memulang sarta mengku marang kang lanang, nanging jatmika.” Wonten ing gereja, Gusti Allah maringi dhapukan ingkang benten dhumateng tiyang jaler (pria) kaliyan tiyang estri (wanita). Punika angsal-angsalipun caraning manungsa katitahaken (1 Timotius 2:13) lan cara ing pundi dosa lumebet ing jagad (2 Timotius 2:14). Gusti Allah, lumantar seratanipun Rasul Paulus, matesi wanita saking paladosan ing bab pangaribawa ngungkuli pria memucal bab karohanen. Punika ngalang-alangi wanita saking paladosan minangka pandhita, ing pundi mesthi kalabet khotbah, memucal, lan pangaribawa karohanen ngungkuli pria.

Kathah “kawratan” tumrap pamanggih bab wanita ing paladosan/pandhita wanita. Satunggal ingkang limrah inggih punika bilih Paulus matesi wanita saking memucal sabab ing abad kapisan, wanita sami boten sekolah (sinau bab seserepan). Amargi, 1 Timotius 2:11-14 ing pundia papan nyebutaken kawontenan seserepan. Manawi seserepan dados satunggaling watesan ing paladosan, sabagian ageng para sakabatipun Gusti Yesus sami boten saged nyocogi sarat punika. Kawratan kaping kalih ingkang limrah kadadosan inggih punika bilih Paulus namung matesi para wanita Efesus saking memucal (1 Timotius kaserat kangge Timotius, ingkang dados pandhita ing Efesus). Kitha Efesus kawentar karana dados papaning Artemis, salah satunggaling dewi Yunani/Rum ingkang palsu. Wanita ingkang gadhah panguwaos nindakaken panyembahan tumrap Artemis. Ewa samanten, kitab 1 Timotius ing pundi kemawon nyebutaken Artemis, ugi Paulus boten nyebutaken manembah dhumateng Artemis minangka alasan kangge matesi wonten 1 Timotius 2:11-12.

Kawratan ingkang limrah ingkang kaping tiga inggih punika bilih Paulus namung nyarujuk dhateng pria lan wanita ingkang sesemahan, sanes pria lan wanita umumipun. Tembung Yunani ing 1 Timotius 2:11-14 saged nyarujuk dhateng pria lan wanita ingkang sesemahan. Nanging, teges ingkang dhasar saking tembung punika pria lan wanita. Langkung tebih, tembung Yunani ingkang sami kaginakaken ing ayat-ayat 8-10. Punapa namung pria ingkang emah-emah ingkang kedah ngulungaken tanganipun ingkang suci wonten ing pandonga tanpa kanepson lan padudon (ayat 8)? Punapa namung pawestri ingkang kedah mangangge ingkang pantes, tumindak sae, sarta ngabekti dhumateng Gusti Allah (ayat 9-10)? Temtu kemawon boten. Ayat 8-10 kanthi cetha nyarujuk dhateng pria lan wanita sacara umum, boten namung semah lan pawestri. Boten wonten sesambetanipun bilih badhe nyarujuk nggantosi semah lan pawestri ing ayat 11-14.

Ewa samanten asring kawratan sanesipun tumrap pamanggih bab pandhita /juru kotbah wanita ing sesambetanipun kaliyan Miriam, Deborah, Huldah, Priskila, Febe, lan sapanunggalanipun – wanita ingkang nyepeng kalenggahan mandhegani ing Kitab Suci. Kawratan punika kesupen nyathet kathah bab-bab ingkang wigatos. Ing sesambetanipun kaliyan Deborah, piyambakipun namung satunggal-satunggalipun hakim wanita ing antawisipun 13 hakim pria. Ing sesambetanipun kaliyan Huldah, piyambakipun satunggal-satunggalipun nabi wanita ing antawisipun lusinan nabi pria ingkang kasebut ing Kitab Suci. Sesambetanipun Miriam kaliyan bab mandhegani namung karana piyambakipun punika sadherekipun Musa lan Harun.

Ing Kitab Lelakune Para Rasul, bab 18, Priskila lan Akwila katepangaken minangka abdi ingkang setia dhumateng Kristus. Nami Priskila ingkang kasebut wiwitan, kadosipun nyarujuk bilih piyambakipun langkung “nyolok” ing paladosan katimbang semahipun. Nanging, Priskila boten katerangaken ing pundi-pundi tumut wonten salebeting paladosan ingkang kosokwangsul kaliyan 1 Timotius 2:11-14. Priskila lan Akwila mbekto Apolos dhateng griyanipun lan kekalihipun sami mucal piyambakipun, nerangaken Pangandikani-pun Gusti Allah dhateng piyambakipun sacara langkung cetha lan teliti (Lelakune Para Rasul 18:26).

Ing Rum 16:1, malah manawi Febe dipun etang kadosdene “juru pamulasara” minangka gantosing “palados” – punika boten nedahaken bilih Febe punika guru wonten ing gereja. “Saged mucal” punika kaparingaken minangka watesan tumrap pinisepuh nanging sanes juru pamulasara (1 Timotius 3:1-13; Titus 1:6-9). Pinisepuh/bishop/juru pamulasara katerangaken kadosdene “semah saking satunggal pawestri,” “satunggaling pria ingkang dipun pitados dening anak-anakipun,” sarta “pria ingkang pantes kaurmati.” Kaliyan malih, ing Timotius 3:1-13 lan Titus 1:6-9, minangka tembung gantosing sipating jaler kaginakaken sacara tunggal kangge mratelakaken pinisepuh/bishop/juru pamulasara.

Tatanan basa ing 1 Timotius 2:11-14 damel “alasan” ingkang cetha sanget. Ayat 13 dipun wiwiti mawi “awit” lan ngwuwuhi “amarga” bab punapa ingkang dipun pratelakaken Paulus ing ayat 11-12. Kenging punapa para wanita boten mucah utawi gadhah kuwaos nglangkungi pria? Awit – “Adam katitahaken rumiyin, nembe Hawa. Lan Adam sanes tiyang ingkang tumindak cidra; wanita ingkang sampun cidra.” Punika alasanipun. Gusti Allah nitahaken Adam rumiyin lan salajengipun nitahaken Hawa supados dados “panulung” tumrap Adam. Urutan tumitah punika gadhah panerapan ingkang nyakup sadayanipun tumrap manungsa sae ing salebeting kulawarga (Efesus 5:22-23) punapa dene ing salebeting gereja. Kasunyatanipun bilih Hawa sampun tumindak cidra ugi dados alasan tumrap wanita boten ngladosi kadosdene pandhita utawi ndabeni kuwaos bab karohanen nglangkungi pria. Punika nedahaken dhumateng kathah tiyang supados pitados bilih wanita kedahipun boten mucal awit para wanita langkung gampil cidra. Pangertosan punika dereng tamtu ... nanging manawi wanita langkung gampil cidra, kenging punapa sami kaparingan palilah nggulawenthan lare-lare (ingkang gampil cidra) lan wanita sanes (ingkang miturut pamanggih langkung gampil cidra)? Punika sanes punapa ingkang kacarios ing seratan punika. Wanita boten mucal utawi gadhah kuwaos karohanen nglangkungi pria awit Hawa sampung cidra. Minangka akibatipun, Gusti Allah sampun maringaken dhateng pria panguwaos mucal ingkang utami ing gereja.

Wanita unggul ing bab sumanak, welas-asih, nggulawenthah lan mitulungi. Kathah saking paladosan gereja gumantung kaliyan wanita. Wanita ing gereja boten kawatesi kangge ndedonga tumrap tiyang kathah utawi medhar wangsit (1 Korinta 11:5), namung gadhah kuwaos memucal bab karohanen nglangkungi pria ingkang kawatesi. Kitab Suci boten matesi wanita saking anggenipun migunakaken peparinging Roh Suci (1 Korinta bab 12). Wanita, kados dene pria, katimbalan lumados tumrap tiyang sanes, supados mratelakaken wohing Roh (Galatia 5:22-23), lan martosaken Injil tumrap tiyang ingkang katriwal (Matius 28:18-20; Lelakune Para Rasul 1:8; 1 Petrus 3:15).

Gusti Allah sampun katahbisaken bilih namung pria ingkang lumados wonten ing bab kuwaos mucal karohanen ing gereja. Punika boten awit pria perlu guru ingkang langkung sae, utawi awit wanita kirang cerdas utawi kirang pinter (ing bab sanes). Kanthi prasaja caranipun Gusti Allah ngrancang gunanipun gereja. Pria nuladani bab mimpin karohanen – ing salebeting gesang lan lumantar wicantenanipun. Wanita mendhet dhapukan ngirangi kawenangan. Wanita kasengkuyung mucal wanita sanes (Titus 2:3-5). Kitab Suci ugi boten matesi wanita saking nggulawenthah para lare. Satunggaling pandamel ingkang kawatesi saking wanita inggih punika memucal sarta mendhet kawenangan karohanen nglangkungi pria. Punika sacara limrah badhe ngliputi wanita ingkang lumados minangka pandhita. Punika boten damel wanita dados kirang wigatos, mawi cara punapa kemawon, nanging langkung maringi para wanita supados paladosanipun langkung tumuju ing bab ingkang nyondhongi ing kanugrahaning Gusti Allah ingkang kaparingaken tumrap para wanita kalawau.



Wangsul ing lembaran basa Jawi

Punapa wanita pikantuk dados pandhita? Punapa ingkang kapangandikakaken dening Kitab Suci bab wanita ing paladosan?